👉🏼 Essentiële inzichten
Wanneer we het hebben over de bekkenbodem en bekkenbodemklachten, denken de meeste mensen toch snel aan vrouwenklachten en/of urineverlies. Bij vrouwen is er vaak bredere erkenning door zwangerschap en bevalling. In zowel onderzoek als zorg staan bekkenbodemklachten bij vrouwen nog meer op de voorgrond.
De mannelijke bekkenbodem wordt vaak gelinkt aan prostaatproblemen of ouderdom, en veel minder bekeken vanuit het perspectief van een jongere actieve doelgroep. Klachten worden niet altijd in verband gebracht met sportbelasting en blijven daardoor vaak onbesproken. En dat terwijl juist mannelijke krachtsporters hun lichaam intensief belasten.
Bekkenbodemgerelateerde klachten bij mannen — zoals plasproblemen, pijn, seksuele klachten, ongewild verlies van winden, obstipatie, fissuren of aambeien — komen wel degelijk voor, maar blijven vaak onderbelicht en minder besproken. Schaamte, taboe en het ontbreken van herkenning of kennis spelen hierin een rol.
🔸 Rompstabiliteit
Bij intensieve krachtsporten spelen rompstabiliteit en buikdrukregulatie een belangrijke rol. Tijdens zware lifts wordt herhaaldelijk een hoge intra-abdominale druk opgebouwd. Vanuit anatomisch en biomechanisch oogpunt is het aannemelijk dat deze belasting niet alleen invloed heeft op spieren en gewrichten, maar ook op de bekkenbodem. Toch wordt deze spiergroep in de sportcontext zelden expliciet meegenomen.
👉🏼 En hoewel we in sport vaak veel aandacht leggen op corestability en ketenbelasting wordt de bekkenbodem eigenlijk meestal vergeten als onderdeel van je core. Ook wanneer er langdurig klachten zijn in de keten denk aan rug-, heup-, liespijn wordt zelden gedacht aan de bekkenbodem. → Letterlijk de basis van je core.
👉🏼 En wat niet herkend wordt, wordt niet besproken. En wat niet besproken wordt, wordt zelden tijdig begeleid of voorkomen.
Sport en bewegen zijn goed voor het lichaam. Dat geldt voor spieren, pezen, botten en het cardiovasculaire systeem, en óók voor de bekkenbodem. De bekkenbodem is geen losstaand onderdeel, maar maakt deel uit van het totale bewegingssysteem dat betrokken is bij houding, kracht en stabiliteit.
🔸 Feedforward-mechanisme
Bij krachttraining en intensieve sport bestaat er normaal gesproken een goed afgestemd feedforward-mechanisme van je diep gelegen stabiliserende spieren. De bekkenbodem, het diafragma en de buikwand werken samen om druk op te vangen en het lichaam stabiel te houden. Dit is een functioneel en gewenst proces.
Ook bracing is binnen krachtsport een logische en ook noodzakelijke strategie vanaf 80% van je 1 RM (je one repetition maximum) en is op zichzelf niet schadelijk voor de bekkenbodem, mits deze goed wordt uitgevoerd en afgewisseld met voldoende ontspanning.
Intensieve sport of krachttraining is daarmee niet per definitie een probleem voor de bekkenbodem. Net als bij andere delen van het lichaam ontstaat het risico pas wanneer er een mismatch is in belasting/belastbaarheid of techniekverlies.
Dat principe kennen we van vrijwel alle blessures net als bij bijvoorbeeld schouder- of knieklachten. De bekkenbodem vormt daarop geen uitzondering.
⚠️ Factoren die risico’s met zich meebrengen zijn onder andere langdurig hoge trainingsvolumes, onvoldoende herstel, vermoeidheid waardoor techniek en coördinatie veranderen, een verhoogde spierspanning in rust, stress of een verstoorde ademhaling.
Ook dus een verminderde ontspanningscapaciteit van de bekkenbodem kan ertoe leiden dat het systeem onvoldoende kan herstellen tussen inspanningen door.
👉🏼 Dan is het dus wel handig om te weten hoe je dat dan moet doen 😊
Hoe ontspan je bewust je bekkenbodem? En welke mechanismes werken mee?
Met andere woorden: niet wat je doet, maar hoe lang, hoe vaak en onder welke omstandigheden bepaalt of het systeem overbelast raakt.
De uitdaging is dat signalen vanuit de bekkenbodem vaak minder duidelijk zijn dan pijn in een schouder of knie. Klachten worden niet altijd direct herkend als trainingsgerelateerd en blijven daardoor soms te lang bestaan voordat er actie wordt ondernomen.
Dat maakt bewustwording en vroege herkenning juist zo belangrijk.
📚 Afstudeeronderzoek Master Bekkenfysiotherapie
Vanuit bovenstaande gedachte heb ik mijn afstudeer masteronderzoek opgezet als een Quality Improvement Study.
Het doel was niet om krachtsport af te raden of nieuwe informatie te beschrijven, maar om bestaande kennis te bundelen, te structureren en toepasbaar te maken voor een onderbelichte doelgroep: mannelijke krachtsporters en hun trainers.
Samen met een multidisciplinair panel van bekkenfysiotherapeuten, sportfysiotherapeuten, urologen, sportartsen, trainers en krachtsporters is gewerkt aan het ontwikkelen van een evidence-informed factsheet.
Een praktisch en toegankelijk hulpmiddel dat normaliseert, helpt bij het herkennen van signalen en inzicht geeft in wanneer het verstandig is om begeleiding te zoeken.
❗️De factsheet richt zich bewust niet alleen op sporters, maar ook op trainers.
Binnen de krachtsport zijn trainers vaak het eerste aanspreekpunt bij klachten of prestatieverlies. Door hen te betrekken, wordt bekkenbodemgezondheid een normaal onderdeel van sportbegeleiding in plaats van een individueel en beladen onderwerp.
Door signalen serieus te nemen, belasting en herstel in balans te houden en het gesprek te openen, ontstaat ruimte voor duurzaam sporten, ook bij hoge intensiteit.
En precies daar ligt de kern: Niet minder sporten, maar bewuster omgaan met belasting en belastbaarheid. Met naast intensief trainen ook aandacht voor mobiliteit, en voldoende aandacht besteden aan bewust ontspannen.
Move strong. Move smart.
Meer informatie? neem contact op
📄 Factsheet bekkenbodem & krachtsport
Wil je de belangrijkste inzichten overzichtelijk teruglezen?
Scan de QR-code of klik op de link hieronder voor de evidence-informed factsheet.
🔗 https://drive.google.com/file/d/1WSsAfCSEbVap4fMKEw5qqbpIpFvKby3V/view?usp=drive_link
Meer lezen? Dit artikel is gebaseerd op actuele wetenschappelijke literatuur over bekkenbodemfunctie, sportbelasting en load management. Een selectie van gebruikte bronnen is hieronder opgenomen.
- Meyers C, et al. Pelvic floor function and load management in athletic populations. In press, expected October 2025.
- Giagio S, Salvioli S, Pillastrini P, Innocenti T. Sport and pelvic floor dysfunction in male and female athletes: A scoping review.
- Bonaldi L, et al. Urinary incontinence and other pelvic floor dysfunctions as underestimated problems in people under forty years: What is their relationship with sport? Life. 2024.
- Skaug KL, Engh ME, Frawley H, Bø K. Prevalence of pelvic floor dysfunction, bother, and risk factors and knowledge of the pelvic floor muscles in Norwegian male and female powerlifters and Olympic weightlifters. Journal of Strength and Conditioning Research. 2022.
- Muro S, Akita K. Pelvic floor and perineal muscles: a dynamic coordination between skeletal and smooth muscles on pelvic floor stabilization. Anatomical Science International. 2023